Kiến thức

Các loại dầu

Khi nói đến dầu  người ta nghĩ đến một chất lỏng  nhờn nào đó :

Có nhiều loại dầu khác nhau : dầu ăn,dầu thắp đèn, dầu xoa ,dầu bôi trơn , dầu đốt lò , dầu thuỷ lực,dầu phanh, dầu gia công kim loại, dầu dùng trong công nghệ in,sơn ,dầu tải nhiệt, dàu cách điện , dầu mỏ, dầu thô, dầu thực vật , dầu động vật ( như dầu cá , dầu xương) ,.

Người ta sử dụng dầu theo các giá trị của chúng :

-Về dinh dưỡng : dầu ăn

-Về y dược : để thoa bóp , chữa bệnh

-Khả năng cháy sáng, phát nhiệt : dầu hoả, dầu đốt lò

-khả năng bôi trơn :dầu nhờn . nhớt

-khả năng truyền dẫn nhiệt : dầu tải nhiệt

-Khả năng truyền động lực : dầu phanh , dầu thuỷ lực . dầu giảm xóc

-Khả năng cách điện : dầu biến áp

-nguyên liệu trong chế biến hoá phẩm: dầu sơn, mực in

Nguồn gốc của dầu:

Dầu có nhiều nguồn gốc  từ trong thiên nhiên- cây cỏ , động vật , từ dưới mỏ còn gọi là dầu khoáng , do con người tạo ra nhờ các quá trình hoá học dầu được gọi là dầu tổng hợp,

Bản chất hoá học của dầu :

Nhìn chung dầu là một hỗn hợp các chất hữu cơ . Nó có thể là các hợp chất khác nhau trong sự liên kết giữa  H và C mà cũng có thể là những hợp chât có sụ tham gia của H,C và  O như các este kiểu glixerin,v.v...

Dầu mỏ:

Là dầu được khai thác từ mỏ trong lòng đất . Dầu mỏ còn gọi là dầu khoáng.

Dầu thô :

Dầu thô là dầu khai thác từ dưới lòng đất chưa qua chế biến

Dầu tổng hợp:

Bằng quá trình hoá học , con người tạo ra các hợp chất hoá học dạng dầu . Các chất hoá học -hoá phẩm này được gọi là các dầu tổng hợp .

Các dầu tổng hợp có thể có cấu tạo giống như các dầu truyền thống :Các dầu hydrocacbon , các dầu kiểu ester,...nhưng là sản phẩm mà người ta chủ động khống chế về cấu tạo ,có các liên kết dơn, kép,mạch thẳng , nhánh ,vòng , vòng thơm,ngắn , dài khác nhau ... nên các sản phẩm này có các thuộc tính mà dầu truyền thống không dễ có như: bền vững hoá học, khó bị đốt cháy ,...do đó thời hạn sử dụng kéo dài , độ an toàn phòng hoả cao,v,v...

Trong sự sáng tạo của con người người ta còn chế ra những loại dầu mà ngoài H,C,O còn có cả Cl và F . Sau một thời gian sử dụng , khai thác được những tính năng hữu ích của loại dầu này mà các dầu khác không có  ngày nay người ta phát hiện ra rằng các dầu có Cl , F  khi thoát vào khí quyển sẽ phá huỷ tầng ô-zôn  và gây ô nhiễm môi trường ,do đó , đành phải loại chúng ra khỏi cuộc sống .

Một thứ dầu tổng hợp không có dạng tương ứng trong tự nhiên mà lai khá phổ biến đó là dầu silicon mà các phân tử tạo nên từ sự liên kết giữa nguyên tử Si và H theo các cách khác nhau . Dầu Silicon  có  nhiều ưu điểm về tính chịu nhiêt, tính cách điện , độ bền vững về hoá học v.v...

Cách gọi tên dâu :

Việc gọi tên dầu có thể căn cứ theo chính mục đích sử dụng của nó Ví dụ dầu ăn, dầu thắp đèn , dầu bôi trơn, dầu phanh , dầu tải nhiêt .  dầu cách điện...

Những sự nhầm lẫn , bất đồng :

Khi goi một tên dầu nào đó một cách ngắn gọn có thể xấy ra nhầm lẫn

Ví dụ 1. “ dầu diêzen “ có thể là :

-Nhiên liệu cho động cơ diêzen- trên thị trường hiện nay là dầu DO

-Dầu nhờn dùng để bôi trơn động cơ diêzen như kiểu dầu Dp-14

Ví dụ 2.Mazut

Có một số người lại gọi nhiên liệu cho động cơ diêzen là dầu mazut

Trong tài liệu của Liên xô trước đây người ta quan niệm “mazut” là  nhiên liệu dùng để đốt lò , còn nhiên liệu dùng chạy động cơ diezen được gọi là “nhiên liệu diêzen “  . Người ta đã sản xuất các nhiên liệu diêzen DA, DZ

DL,DC hoặc nhiên liệu diêzen số O số10 số -10 là cách gọi căn cứ vào điểm đông đặc ;

Ví dụ 3 : Dầu đốt lò còn gọi là nhiên liệu đốt lò :

Trên thị trường Việt nam hiện nay đang sử dụng FO ( chữ viết tắt của Fuel

Oil ) . Nếu như có ai nói là dầu FO hoặc nhiên liệu FO , thiết nghĩ chẳng nên tranh luận làm gì,

Cần có sự thống nhất trong thuật ngữ dùng cho cuộc sống hàng ngày nhưng cũng nên chấp nhận sự sai khác nếu như nó không gây nên sự nhầm lẫn .

Dầu bôi trơn

Người ta khai thác và sử dụng dầu mỏ từ lâu nhưng việc chế ra và sử sụng dầu bôi trơn là thuộc giai đoạn sau . Đến như nhà máy lọc dầu ở Việt nam đến nay cũng chưa làm ra được một giọt dầu bôi trơn nào !

Khi chưa lấy được dầu nhờn từ dầu mỏ người ta phải bôi trơn bằng dầu mỡ động thực vật . Lúc đầu con người cũng không dễ dàng tiếp nhận việc dùng thứ dầu lấy từ dầu mỏ để bôi trơn. Như vậy thói quen có tính quan trọng đến mức nào !

Các loại dầu nhờn bôi trơn chia ra làm dầu động cơ , dầu truyền động, dầu công nghiệp .

Dầu động cơ :

Dầu động cơ có thể phân biệt ra dầu dùng cho động cơ đốt trong , dầu dùng cho động cơ đốt ngoài

Dầu động cơ đốt trong lại có thể phân ra các nhóm khác nhau như dầu dùng cho máy bay , dùng cho ô tô , dầu dùng cho tầu thuỷ . Người ta phân biệt ra dầu máy bay , dầu ô-tô , dầu hàng hải

Có trường hợp người ta còn đáp ứng cho nhu cầu của khác hàng rất cụ thể như dầu động cơ cho các máy nông nghiệp , dầu động cơ cho các máy dùng trong công nghiệp  ( trong trường hợp này cũng là động cơ nhưng chúng hoặc là dùng ở nơi đồng ruộng hoặc nằm tĩnh tại ở một chỗ trong xưởng máy )

Các động cơ đốt ngoài có thể kể ra như động cơ máy hơi nước , các động cơ tuyêc bin .Các dầu dùng cho các máy này có thể tiếp xúc với những tác nhân đặc biệt như nước hoặc hơi nước. Để bôi trơn người ta dùng dầu xilanh, dầu tuyêc bin  .

Dầu truyền động :

Các dầu truyền động có khi còn gọi là dầu bánh răng . Các bánh răng có thể làm việc trong điều kiện hở hoặc trong điều kiện kín như các bánh răng của hộp số, các báng răng của cầu xe cho nên người ta còn gọi là các dầu hộp số , dầu cầu . Trong các dạng bánh răng của cầu xe có dạng bánh răng đặc biệt là bánh răng hipoit , Để bôi trơn các cặp bánh răng hipoit cần dùng loại dầu có khả năng dính bám rất cao .Sản xuất loại dầu có tính năng đó cần loại phụ gia  đặc biệt  . Để nhấn mạnh người ta gọi đó là dầu hipoit .

Ngày nay bộ phận hộp số đã được cải tiến nhiều , thiết kế rất phong phú do đó  khi sử dụng dầu cần biết rõ đó là hộp số cơ khí thông thường hoặc hộp số tự động vì cấu trúc và điều kiện làm niệc khác nhau cần các loại dầu khác nhau.

Cái quan niệm cứ hễ là dầu hộp số là phải dùng dầu có độ nhớt cao có thể phải trả giá .

Dầu công nghiệp:

Lĩnh vực bôi trơn trong công nghiệp khá là đa dạng và có nhu cầu rất khác nhau , có rất nhiều kiểu máy , rất nhiều lĩnh vực , người sản xuất dầu có thể đáp ứng cho khách hàng trong một số tường hợp đặc biệt như dầu cho máy khâu , máy kéo sợi , máy thực phẩm v.v....nhưng nếu cứ tương ứng với một loại máy lại có một  thứ dầu riêng như kiểu dầu máy tiện , dầu máy phay , dầu máy khoan , dầu máy bào,dầu máy cưa, .... làm như vậy người ta phải có tới hàng nghìn loại dầu cho công nghiêp , điều đó là không cần thiết , quá rối răm . Vì vậy, người ta đã sản xuất một nhóm dầu chung với tên gọi là dầu công nghiệp với các độ nhớt thấp cao khác nhau với dộ nhớt ở 100 oF (  40oC ) từ cỡ 2 cSt đến 1600cSt để cho người tiêu dùng tùy chọn hợp với nhu cầu của đối tượng . Tuy nhiên trên thực tế thị trường cũng chỉ cần cung cấp những dạng dầu phổ biến như dầu 22, 32, 46, 68 dầu 100,150,220,320,460 ,v.v..;

Chỉ đọc tên dầu với những con số như vậy kèm theo là có thể biết đó là dầu công nghiệp . Khi có những nhu cầu đặc biệt mà dùng những dầu thông thường đã nêu tỏ ra là không đáp ứng được thì người ta mới phải sản xuất ra những loại dầu riêng như kiểu dầu đồng hồ , dầu máy điện tín v.v...

Dầu thải : Những dầu thải là dầu dùng đã lâu được thay bằng dầu mới . Dầu thải không nên đổ bỏ , chôn lấp mà cần được tái sinh để sử dụng theo cách vừa có tính kinh tế mà lại không  gây ô nhiễm môi trường .Dầu nhờn gốc dầu mỏ là thứ rẻ tiền ( so với dầu động thực vật chẳng hạn) , có nhiều nhưng không phải là thứ vô tận , có vĩnh viễn . Nếu chưa hoặc không tái sinh dầu thì hãy tận dụng các dầu thải loại sau bôi trơn vào các việc có ích khác như bôi khuôn , chống gỉ , miễn là chúng ta lưu ý đến việc giữ sạch môi trường.

Những loại dầu không dùng để bôi trơn

Có những loại dầu không dùng vào việc bôi trơn như dầu thuỷ lực, dầu tải nhiệt , dầu dùng gia công kim loại, dầu cách điện , dầu y dược , dầu nguyên liệu công nghệ .v,v... Chúng tôi sẽ có dip giới thiệu chúng trong những bài viết riêng .

 

 

 

 

Công ty Huy Phát

tập trung phát triển những mặt hàng tiềm năng đang được khách hàng ưa chuộng như dầu thuỷ lực H32, H46, H68, dầu công nghiệp CN10, CN22, CN32, CN46, CN 68, CN100, Dầu gia công kim loại KL, Dầu bánh rãng HP-90EP, HP-140EP, Mỡ bôi trơn các loại...