Kiến thức

Dùng mỡ - Vì sao?!

Nhu cầu bôi trơn bằng mỡ

Trong cuộc sống hàng ngày , đôi khi người ta thấy dùng dầu để bôi trơn thế là đủ . Nhưng thực tế lại khác có nhiều trường hợp dùng dầu để bôi trơn không được việc , khi đó hoăc là dầu bị chảy ra, văng ra khỏi bề mặt ma sát hoặc là bị bốc hơi hay phân huỷ . Chẳng phải nói đến những tốc độ cao mà ngay cả những chỗ có tốc độ thấp thôi như bôi trơn cho chỗ ma sát giữa trục xe và bánh xe của một chiếc xe bò cũng thấy chẳng trơn tru chút nào nếu chỉ việc tra dầu vào đó : dầu tra vào bôi tron được ít lâu chảy hết !.

Người ta tìm mọi cách khắc phục,dùng dầu có độ nhớt cao, làm cho dầu dính lại dược  trên mặt ma sát để bôi trơn , tạo ra một hệ thống tuần hoàn dầu đến chi tiết ma sát nhờ áp lực bơm ,  vung tế dầu vào nơi cần bôi trơn , có khi nhúng cả cụm ma sát vào trong chất lỏng như một vài ổ bi của máy bơm xăng dầu .Có khi người ta duy trì dầu bôi trơn bằng  phớt tẩm dầu hoặc dùng bạc xốp hút dầu để khi bôi trơn dầu thấm dần ra .

Mội biện pháp rất phổ biến , có hiệu quả , rất xưa nhưng cũng rất tân tiến là sử dụng mỡ .

Rất xưa , tỉ như người Tầu họ vẫn nhận là họ phát minh ra đủ các thứ trên thế giới này cho rằng từ thời nhà Chu nhà Thương vua Kiệt vua Trụ của cha ông họ đã dùng mỡ để bôi các trục bánh xe  chiến xa .

Rất tân tiến vì người ta hiện nay phải sản xuất các loại mỡ đặc biệt để bôi trơn cho máy móc trên các thiết bị của trạm vũ trụ mà ở đó điều kiện chân không, không trọng lượng làm cho ngay đến các giọt nước uống còn bay lửng lơ trong khoang tầu nữa là  dầu nhờn .

Nấu mỡ - một công nghệ của thời đại

Thực ra cái gọi là phát minh ra mỡ cũng chỉ từ một công việc bình thường , là việc tất yếu mà thôi  . Dầu bị chảy ư ?  phải làm cho nó đặc lại , dính trên bề mặt ma sát . Không thể cứ đun lên là dầu đặc lại mà phải tìm cách cho một chất khác cõng lấy  dầu, giữ lấy nó. Cái chất ấy chính là chất làm đặc. Cho đến nay người ta  dã sử dụng các chất làm đặc rất là phong phú : từ các chất hữu cơ như sáp nến , xà phòng ,phẩm mầu ,các chất vô cơ như vôi , đất sét , xi măng , v.v,..... vì thế có mỡ hữu cơ, mỡ vô cơ , mỡ hydrocacbon, mỡ xà phòng, mỡ dất sét , mỡ bentonit, mỡ phẩm mầu ,...

Người viết này nêu ra cái chuyện đó dể chỉ ra bản chất của vấn đề chứ không phải là để tầm thường hoá nó. Nếu ai cũng trộn đơn giản dầu nhờn với đất sét thế là có một thứ mỡ thì  loại mỡ này chẳng phải sinh sau đé muộn như vậy .

Nấu mỡ có khó , có dễ , có xấu , có tốt , giống như không phải ai cũng quấy được một nồi bánh đúc mặc dù nó cũng chỉ đi từ bột gạo , nước ,muối, nước vôi .

Một sản phẩm gọi là mỡ để bôi trơn được không những chỉ ở mặt bôi trơn ,giảm ma sát  mà nó còn cần có tính chống gỉ , chống mài mòn v,v..., không làm hại công cụ , máy móc ,con người .Có như vậy người ta mới dám dùng

Mỡ không phải là một hỗn hợp cơ học , là kết quả trộn lẫn dầu nhờn với một hoặc vài chất khác mà nấu mỡ là một công nghệ phức tạp từ liều lượng phối liệu , thứ tự trước sau , tốc độ , lực khuấy trộn ,  gia giảm nhiệt độ , phụ gia , chất độn,cán, ủ ,khử khí,khử mùi v.v....

Nấu mỡ sử dụng nhiều quá trình cơ lý điều đó không có nghĩa là tuyệt nhiên không có một quá trình hoá học nào xẩy ra . Một minh chứng cụ thể dễ nhận là để nấu mỡ chịu nước can xi người ta cần xử lý khéo với một lượng nước ở một điều kiện nhất định thì mới tạo ra mỡ . Phải chăng ,khi nấu mỡ can xi có phản ứng hoá học giữa xà phòng can xi , dầu nhờn và nước . Tương tác giữa các thành phần này ở trên mức độ lực tương tác phân tử -Van-dec-Van có lẽ nhờ điều kiện của phản ứng hoá học trong quá trình nấu trộn mà tạo thành , dẫn đến hệ mỡ khá bền trong khi bảo quản và sử dụng . Nói khá bền là nói tính tương đối của nó vì thế hệ mỡ chỉ được coi là một “ hệ keo “ .

Sử dụng mỡ :

Việc sử dụng mỡ hay dầu còn tuỳ thuộc vào thiết kế và trình độ chế tạo . Chẳng hạn trên các xe quân sự của quân đội Mỹ có khá nhiều bộ phận bôi trơn đùng dầu nhờn .Điều này dẫn đến tiết kiệm năng lượng, phát huy công suất , tính linh hoạt . Tuy vậy vẫn chưa loại bỏ việc dùng mỡ.

Việc bôi trơn chữ thậpcủa trục cac đăng ô tô trước đây thường dùng mỡ nhưng sau này lại qui định sử dụng dầu vì điều kiện thiết kế chế tạo đã khác đi.

Việc bôi trơn ổ bi quạt trần thường dùng mỡ chịu nhiệt ,nhưng bôi trơn bạc của quạt bàn lại dùng dầu còn phần tuốc-năng để quay quạt lại phải dùng mỡ cho các bánh răng .

Khi khảo sát quá trình bôi trơn sử dụng mỡ người ta thấy ban đầu mỡ ở trạng thái dẻo , đống vai trò một chất để san bằng những chỗ gồ ghề tại hai bề măt ma sát mà bản chất của việc bôi trơn khi này là lớp mỡ này trượt trên lớp mỡ kia .Dần dần trong quá trình làm việc của chi tiết ma sát , tốc độ tăng lên ,nhiệt độ tăng lên làm cho mỡ từ dạng dẻo chuyển sang dạng lỏng lúc đó mỡ chẳng khác gì một dầu nhờn bôi trơn .Rồi khi tốc độ của máy chẩm lại , tốc độ chuyển động tương đối giữa các bề mặt ma sát giăm xuống , nhiệt độ cũng giảm xuống mỡ từ dạng lỏng dần dần hối phục lại trạng thái ban đầu

-một chất dẻo quánh . Điều vừa chỉ ra này nói lên cái khác khi bôi trơn bằng   mỡ và khi bôi trơn bằng dầu .

Một điều có thể nhận thấy được là cứ nhìn bề ngoài lỏng như nhau là có thể dễ đồng nhất việc sử dụng dầu với mỡ .

Cùng là lỏng nhưng dầu gốc dầu mỏ từ 350 OC trở lên là bị phân huỷ thì lám sao bôi trơn được ở nhiệt độ cao , Nhưng với mỡ lỏng lại rất khác chúng có  những loại chịu dựng được nhiệt độ cao ngay cả nhiệt độ của những lò nung xi măng .

Kết luận :

Mỡ sinh ra và phát triển phong phú là do nhu cầu của con người .

Dùng mỡ và dầu cần có một kinh nghiệm nhất định và cần phải cân nhắc với diều kiện cụ thể .

Kinh nghiệm chủ nghĩa , võ đoán có thể phải trả giá !.

Hãy thận trọng trong sử dụng dầu mỡ . Cần nghe theo lời khuyên của nhà chế tạo máy , cần đọc kỹ catalo thiết bị .

Nếu không có tất cả phải tìm sự tư vấn đáng tin.

 

Công ty Huy Phát

tập trung phát triển những mặt hàng tiềm năng đang được khách hàng ưa chuộng như dầu thuỷ lực H32, H46, H68, dầu công nghiệp CN10, CN22, CN32, CN46, CN 68, CN100, Dầu gia công kim loại KL, Dầu bánh rãng HP-90EP, HP-140EP, Mỡ bôi trơn các loại...